Dossier Mastenbroek

Wijkgerichte aanpak belangrijker dan ooit

De vaccinatiegraad in Den Haag blijft op een zorgwekkend laag niveau. Dat blijkt uit de nieuwste cijfers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). In meerdere groepen is sprake van stagnatie of zelfs een lichte daling. Wethouder Jeugd, Hilbert Bredemeijer, benadrukt dat intensieve, wijkgerichte inzet noodzakelijk blijft om de vaccinatiebereidheid te vergroten en gezondheidsrisico’s te beperken.

“Te veel kinderen in Den Haag krijgen nog steeds niet de vaccinaties die hen beschermen tegen ernstige ziekten,” zegt Bredemeijer. “Dat is niet alleen een risico voor henzelf, maar ook voor hun omgeving. We zien dat uitbraken van vrijwel verdwenen ziektes zoals mazelen en kinkhoest weer voorkomen. Daarom blijven we vol inzetten op een aanpak dicht bij de inwoners.”

Uit de RIVM-cijfers over 2026 blijkt onder meer dat de vaccinatiegraad bij zuigelingen voor de DKTP-vaccinatie is gedaald naar 79,9%, ruim onder de internationale norm van 90%. Ook de BMR-vaccinatie blijft met 80,4% ver onder de gewenste 95%. Bij schoolgaande kinderen zijn de percentages nog lager: rond de 65 tot 68%.

GGD Haaglanden wijst erop dat Den Haag net als steden als Rotterdam en Amsterdam hiermee structureel achterblijft bij het landelijk gemiddelde en dat vooral de lage vaccinatiegraad onder jonge kinderen en schoolkinderen zorgen baart. “Deze cijfers laten zien dat de kans op uitbraken reëel blijft,” aldus de GGD. “Bescherming van kwetsbare groepen staat onder druk als de vaccinatiegraad te laag is.”

Fijnmazige aanpak in wijken heeft effect

Om de vaccinatiegraad te verbeteren, werkt Den Haag sinds 2024 met het programma ‘Fijnmazig voorlichten en vaccineren’. Deze aanpak richt zich op het wegnemen van drempels en het vergroten van vertrouwen, onder andere via voorlichting in buurthuizen, op scholen en bij oudergroepen. In 2025 werden al 129 voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd en honderden jongeren bereikt.

Daarnaast wordt vaccineren dichter bij inwoners georganiseerd, bijvoorbeeld op scholen en via verloskundigenpraktijken. Een pilot waarbij zwangere vrouwen hun kinkhoestvaccinatie via de verloskundige krijgen, laat zien dat dit werkt: daar ligt de vaccinatiegraad aanzienlijk hoger dan gemiddeld in de stad. Deze prikken komen nog niet volledig terug in de RIVM-cijfers van vandaag vanwege het meetmoment.

Tegelijkertijd laten interne, handmatige tellingen zien dat de wijkgerichte aanpak effect heeft: specifieke doelgroepen worden beter bereikt. Deze positieve ontwikkeling wordt verder uitgewerkt in de volgende voortgangsrapportage in het najaar. “Vertrouwen win je stap voor stap,” zegt Bredemeijer. “Door aan te sluiten bij het dagelijks leven van mensen en samen te werken met vertrouwde professionals, maken we het verschil.” Betreffende aanpak moet uiteindelijk bijdragen aan een stijging van de totale vaccinatiegraad.

Structurele inzet noodzakelijk

Het Rijk ondersteunt de G4-steden – Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht – met tijdelijke financiering voor deze aanpak. Echter is structurele financiering noodzakelijk om het tij echt te keren. Den Haag maakt zich hier, samen met de andere grote steden, al jaren hard voor en is hoopvol dat het kabinet binnenkort over de brug komt.

De aanpak blijft zich ondertussen ontwikkelen. Door signalen uit de stad, data en gedragsonderzoek voortdurend te combineren, worden interventies aangepast en verbeterd. “We leren continu van wat werkt en wat niet,” aldus de GGD. “Die lerende aanpak is essentieel in een stad waar redenen om niet te vaccineren per wijk en doelgroep verschillen.”

Blijven investeren in gezondheid

Hoewel er op enkele punten kleine verbeteringen zichtbaar zijn, bijvoorbeeld bij vaccinaties tegen meningokokken en HPV bij jongens, blijft het algemene beeld zorgelijk. De gemeente en de GGD roepen ouders en jongeren op om zich goed te laten informeren en gebruik te maken van het vaccinatieaanbod.

Wethouder Bredemeijer: “Iedere vaccinatie telt. Samen met onze partners blijven we alles doen om kinderen in Den Haag veilig en gezond te laten opgroeien.”