Dossier Mastenbroek

Gemeenten mogen zelfstandigen niet op voorhand uitsluiten van opdrachten. Dat blijkt uit een oordeel van het onafhankelijke Klachtenmeldpunt Aanbesteden, dat een klacht van FNV Zelfstandigen-lid Richard Zwiers gegrond heeft verklaard. Het klachtenmeldpunt oordeelt dat de gemeente Pijnacker-Nootdorp te ver ging door zzp’ers categorisch uit te sluiten van een opdracht voor een adviseur energietransitie.

Volgens het klachtenmeldpunt is het voorkomen van schijnzelfstandigheid een legitiem doel, maar is het collectief uitsluiten van zzp’ers een buitensporige maatregel. Gemeenten kunnen volgens het oordeel ook minder vergaande middelen inzetten om risico’s rond schijnzelfstandigheid te beperken.

Bevestiging koers FNV Zelfstandigen

Voor FNV Zelfstandigen is de uitspraak een belangrijke bevestiging van de lijn die de  vakbond al langer uitdraagt. ‘Wij zijn niet tegen de aanpak van schijnzelfstandigheid, integendeel’, reageert Gery de Boer, bestuurder FNV Zelfstandigen, ‘maar echte zelfstandigen mogen daarvan niet de dupe worden. Te vaak zien we dat opdrachtgevers uit angst voor risico’s alle zzp’ers over één kam scheren. Deze uitspraak maakt duidelijk dat dat niet zomaar mag.’

De klacht werd ingediend door FNV Zelfstandigen-lid Richard Zwiers nadat hij bij een gemeentelijke opdracht werd uitgesloten, omdat hij als zelfstandige werkt. Het klachtenmeldpunt stelde vast dat zzp’ers hierdoor geen eerlijke kans kregen om mee te dingen naar de opdracht en adviseerde de gemeente de voorwaarde aan te passen of beter te motiveren.

Meer zorgvuldigheid is gewenst

Volgens De Boer raakt de uitspraak een bredere ontwikkeling. ‘Sinds de aangescherpte aandacht voor schijnzelfstandigheid zien we dat sommige organisaties doorslaan. Natuurlijk moeten schijnconstructies worden aangepakt, maar dat is iets anders dan het wegdrukken van zelfstandig ondernemers die aantoonbaar voor eigen rekening en risico werken.’

FNV Zelfstandigen spreekt van een belangrijke overwinning voor zelfstandigen. ‘Dit oordeel geeft zelfstandigen een eerlijkere kans op opdrachten en laat zien dat overheden