Het Europees Parlement heeft vandaag een belangrijke stap gezet richting een Europese wet die verkrachting in alle EU-lidstaten definieert op basis van het ontbreken van vrijwillige, vrij gegeven en geïnformeerde toestemming. Dit betekent dat seks zonder expliciete toestemming voortaan in de hele Europese Unie als misdrijf erkend moet worden — ongeacht of er fysiek verzet is geweest.
“Dit is doorbraak. Het laat zien dat we onveilige opvattingen niet langer accepteren, dat we gerechtigheid voor slachtoffers garanderen en daders ter verantwoording roepen, overal in Europa. Het kan toch niet zo zijn dat de definitie van verkrachting in het ene land anders is dan in het andere? Elke vrouw en jongere in Europa verdient dezelfde bescherming”, zegt Marit Maij, Europarlementariër voor PRO.
Ondanks tegendruk van Nederland, Frankrijk en Duitsland in de Europese Raad, moet de Europese Commissie lidstaten nu gaan aansporen om een EU-richtlijn voor te stellen waarin verkrachting eenduidig wordt gedefinieerd als seks zonder ‘vrijwillige, geïnformeerde en herroepbare toestemming’. Nederland was binnen de Raad tegenstander van het opnemen van deze Europese richtlijn, omdat het geen bevoegdheid van Europa zou zijn. Dit leidde eerder tot Kamervragen. In het Europees Parlement stemde de PVV tegen het voorstel, SPG en BBB onthielden zich.
De richtlijn sluit aan bij internationale normen zoals het Istanbul-Verdrag, het verdrag van de Raad van Europa dat landen verplicht om geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld te voorkomen, slachtoffers te beschermen en daders te vervolgen. Lidstaten van de EU moeten nu hun wetgeving aanpassen om deze standaard te implementeren.
Maij: “Slachtoffers zouden niet jarenlang moeten hoeven vechten of bewijzen dat er sprake was van verkrachting. Het ontbreken van toestemming is op zichzelf genoeg om dit soort misdrijven te erkennen en te bestraffen. Met deze richtlijn sturen we een krachtig signaal: seks zonder toestemming is seksueel geweld, zonder uitzondering, overal in Europa.”
Nederland heeft zelf met de Wet seksuele misdrijven in 2024 een consent-model in het strafrecht opgenomen. “Het is goed dat Nederland deze stap heeft gezet,” zegt Maij, “maar het heeft te lang geduurd om dit te realiseren. Met een Europese richtlijn wordt één duidelijke norm gewaarborgd voor alle lidstaten.”
De Europese Commissie zal nu een concreet wetsvoorstel opstellen. Na goedkeuring door het Europees Parlement en de Raad volgen overgangsperiodes voor lidstaten om hun nationale wetgeving aan te passen — naar verwachting binnen 2 tot 3 jaar.
Maij: “We zijn dit verschuldigd aan elke vrouw die het zwijgen is opgelegd door schadelijke wetgeving, aan elk slachtoffer dat te horen heeft gekregen dat haar trauma ‘geen verkrachting was’, aan elke burger die gelooft in een Europa gebouwd op gelijkheid en menselijke waardigheid.”
Dossier Mastenbroek 
Plaats een reactie