Dossier Mastenbroek

Twee derde van de Nederlanders is van plan te gaan stemmen tijdens de komende gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart aanstaande. Dit en meer blijkt uit een flitspeiling van Verian in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Deze stemintentie ligt 15% hoger dan de daadwerkelijke opkomst vier jaar geleden. Mensen gaan vooral stemmen om invloed uit te oefenen op belangrijke beslissingen in hun eigen woonplaats.

Op vrijdag 27 februari worden in zes gemeenten levensgrote standbeelden onthuld van gewone inwoners. Deze mensen staan symbool voor alle kiezers. Het is een opvallend eerbetoon waarmee de landelijke campagne ‘Elke stemmer verdient een standbeeld’ van start gaat.

Meer mensen naar de stembus

Met de landelijke campagne ‘Elke stemmer verdient een standbeeld’ wil het ministerie meer mensen naar de stembus krijgen. Door kiezers die gaan stemmen letterlijk op een voetstuk te plaatsen, wordt benadrukt dat elke stem ertoe doet. Zo wordt iets zichtbaar wat normaal onzichtbaar blijft: waardering voor de stemmer. Niet om waarop iemand stemt, maar omdat iemand stemt. Dat verdient een standbeeld. Op 27 februari worden in de gemeenten Almere, Enschede, Tiel, Tilburg, Schiedam en Zaanstad levensgrote standbeelden onthuld van inwoners. Geen BN-ers of lokale helden, maar van heel gewone mensen. Hun standbeeld staat symbool voor alle stemmers uit die gemeente.

Nick Grobbe, die een standbeeld krijgt in Schiedam: “Mensen willen nogal eens klagen over hoe de dingen zijn en dat het allemaal beter kan. En daar volgt dan soms op dat stemmen totaal geen zin heeft. Daar ben ik het niet mee eens. Als je wilt dat er dingen veranderen, moet je juist wel gaan stemmen.”

Kiezers kunnen het verschil maken

Landelijk gingen bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 gemiddeld 51% van de kiesgerechtigden stemmen. In de zes gemeenten waar een standbeeld wordt onthuld lag het percentage nog lager – rond de 43%. Uit de flitspeiling blijkt dat landelijk 66% van de kiezers van plan is te gaan stemmen bij de komende gemeenteraadsverkiezingen. Onder 65-plussers ligt dat percentage op 69%. Onder 18- tot en met 24-jarigen geeft 44% aan van plan te zijn te gaan stemmen. Onder jongeren die voor het eerst mogen stemmen ligt de stemintentie lager: 38% geeft aan van plan te zijn naar de stembus te gaan. Mensen motiveren om te gaan stemmen blijft daarom belangrijk — dat is voor het ministerie aanleiding om deze campagne te lanceren.

Stemmen hoort er gewoon bij

Een derde van de stemmers geeft aan dat politici en politieke partijen de meeste invloed hebben op hun keuze om naar de stembus te gaan. De meerderheid van de respondenten vindt dat stemmen er gewoon bij hoort (87%) en voelt als iets gewoons (86%). Ruim acht op de tien stemmers geeft aan dat ze stemmen een democratische plicht vinden en dat als je niet stemt, je ook niet moet zeuren als er dingen in jouw gemeente niet goed gaan. Gevraagd naar hun motieven zeggen ruim negen van de tien stemmers hun stem uit te brengen, omdat ze het belangrijk vinden invloed te hebben op beslissingen die in hun woonplaats worden genomen. “De gemeente heeft veel meer invloed op het dagelijks leven dan veel mensen zich realiseren. Het fietsnetwerk, de groenvoorzieningen en de woningbouw zijn allemaal grotendeels door de gemeente geregeld,” zegt een van de respondenten.

Iemand die stemt

Nadat op 27 februari de zes standbeelden zijn onthuld, kunnen stemmers in heel Nederland een eigen digitale standbeeld maken via elkestemmer.nl. Zo hoopt het ministerie dat ze de stap maken van ‘ik denk dat ik ga stemmen’ naar ‘ik bén iemand die stemt’. De digitale standbeelden kunnen worden gedeeld via onder meer social media.

De campagne loopt tot en met de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart en bestaat, naast de lokale activaties, onthullingen van de levensgrote 3D standbeelden en het standbeeldfilter ook nog uit online advertenties, video’s en outdoor posters die zowel lokaal als landelijk worden ingezet.