Dossier Mastenbroek

Het aantal aanslagen met explosieven is in de gemeente Den Haag in 2025 gedaald ten opzichte van een jaar eerder. Vorig jaar werden 78 (pogingen tot) aanslagen met explosieven gepleegd op woningen en bedrijven, tegen 107 in 2024. Iedere aanslag blijft er echter één teveel. De impact van deze gevaarlijke, gewelddadige acties is nog altijd groot op de stad. De aanpak van het explosiegeweld blijft daarom topprioriteit in de bredere Haagse Aanpak Ondermijning.

Dat blijkt uit de jaarrapportages ‘Aanslagen met explosieven in 2025’ en ‘Haagse Aanpak Ondermijning’, die burgemeester Jan van Zanen vandaag naar de gemeenteraad heeft gestuurd. De gemeente trekt samen op met de landelijke overheid, politie en het Openbaar Ministerie tegen ondermijnende en georganiseerde criminaliteit. De gemeentelijke aanpak omvat vooral bestuurlijke en gebiedsgerichte maatregelen tegen (drugs)criminaliteit, aanslagen met explosieven, uitbuiting van kwetsbare vaak jonge personen voor crimineel gewin en ondernemingen die worden misbruikt voor illegale activiteiten.

Preventieve aanpak

Voor de 78 (pogingen tot) aanslagen in 2025 zijn tot nu toe 23 verdachten opgepakt. Ruim een op de drie van deze opgepakte personen is minderjarig. Achter het explosiegeweld schuilt een criminele wereld van opdrachtgevers en tussenpersonen die veelal minderjarigen en jongvolwassenen ronselen voor hun illegale en gevaarlijke praktijken. In de gemeentelijke aanpak wordt komende tijd verder ingezet op preventieve maatregelen om jongeren weerbaarder te maken tegen ronselpraktijken van criminelen om nieuwe aanslagen te voorkomen.

In Den Haag lopen verschillende programma’s, zoals Preventie met Gezag in Zuidwest en de persoonsgerichte aanpak samen met politie, onderwijs en jeugdwerk om jongeren weerbaarder te maken tegen criminele verleidingen. Als jongeren in de problemen zijn gekomen, bieden projecten zoals ‘Exit’ hulp en begeleiding om uit de criminaliteit te stappen en te blijven. Daarnaast is begin dit jaar een bewustwordingscampagne van Meld Misdaad Anoniem begonnen als onderdeel van het landelijke offensief tegen aanslagen met explosieven waaraan ook de gemeente Den Haag meewerkt. 

In de aanpak van het explosiegeweld gaat Den Haag nu ook gebruik maken van de mogelijkheid om een voorwaardelijke boete op te leggen, ofwel ‘last onder dwangsom’ aan personen die een explosief hebben gelegd. De boete van 2.500 euro geldt als stok achter de deur en moet pas worden betaald als iemand opnieuw de fout in gaat. Tegelijkertijd is er ook hulp en begeleiding om herhaald daderschap te voorkomen en dat jongeren verder in de criminaliteit belanden.

Met het instrument last onder dwangsom is in Den Haag al de nodige ervaring opgedaan bij jongeren die zijn opgepakt voor het dealen van drugs. Zo blijkt uit de jaarrapportage Haagse Aanpak Ondermijning dat in 2025 aan jongeren 41 keer een last onder dwangsom is opgelegd wegens het verhandelen van drugs op straat, tegen 33 keer in 2024. De dwangsom is in 2025 vier keer geïncasseerd omdat een aantal jonge straatdealers opnieuw de fout inging. De Haagse aanpak van jonge straatdealers, die bestaat uit bestuurlijke handhaving in combinatie met het bieden van hulp, wordt in 2026 geëvalueerd.

Verder in 2026

De Haagse Aanpak Ondermijning is een breed programma, dat wordt doorontwikkeld. Zo komen dit jaar nieuwe resultaten beschikbaar van het rioolwateronderzoek naar drugsresten, die van waarde kunnen zijn in de aanpak van drugscriminaliteit. In 2026 wordt in de gebiedsgerichte aanpak de Haagse stratenaanpak tegen ondermijning verder doorgezet. Zo is in februari de vergunningsplicht in het winkelgebied Jan Luykenlaan/Van Baerlestraat verlengd om malafide zaken eruit te krijgen en de leefbaarheid te versterken in de buurt met goede winkeliers en dienstverleners.

In januari dit jaar heeft Den Haag in de haven van Scheveningen samen met andere (kust)gemeenten het landelijke Platform Ondermijning Kleine Zeehavens opgericht. Zo wordt gezamenlijk voorkomen dat criminelen misbruik maken van kleinere zeehavens voor drugs- en mensensmokkel. Verder zal het Haagse Economisch Interventie Team (HEIT) in 2026 nog meer worden ingezet in complexe vormen van ondermijning, zoals mensenhandel, economische en drugscriminaliteit.