Na een avond in de keet stapt het merendeel van de jongeren onder invloed van alcohol op de fiets of e-bike om thuis te komen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van TeamAlert naar middelengebruik en verkeersdeelname onder jongeren in de keet. Hoewel jongeren rijden onder invloed afkeuren en elkaar beschermen, onderschatten ze structureel de risico’s van alcohol op de fiets op de soms slecht verlichte of ingerichte wegen op de terugweg naar huis. Voor rijden onder invloed in de auto hanteren ze daarnaast een zeer ruime definitie.
Vroeg beginnen met drinken, alcohol sterk genormaliseerd
Dat in de keet veel wordt gedronken door jongeren was al bekend (EenVandaag, 2005; STAP, 2009), maar dit onderzoek benadrukt hoe normaal drinken op jonge leeftijd is. Gemiddeld beginnen jongeren in de keet op hun 15e met alcohol drinken. Deze vroege start vergroot de risico’s op problematisch middelengebruik en onveilige situaties, zeker in combinatie met deelname aan het verkeer. Het onderzoek onder jongeren tussen de 15 en 24 jaar combineerde een vragenlijst die 897 jongeren hebben ingevuld en focusgroepen met 11 jongeren. Hierin werd ook naar drugsgebruik in de keet gevraagd.
Uit het onderzoek blijkt dat het gebruik van drugs minder geaccepteerd is in de keetcultuur en het gebruik een stuk lager ligt dan dat van alcohol. In 12 procent van de keten die uit het onderzoek kwamen wordt drugs gebruikt, waarbij het meestal gaat om cannabis.
Sterke sociale controle, maar onderschatting van verkeersrisico’s
Jongeren houden zelf toezicht op een goed verloop van de avond en voelen daar ook grote verantwoordelijkheid voor. In veel keten is sprake van duidelijke huisregels en sociale controle, vooral rondom middelengebruik en veilig thuiskomen. Jongeren letten op elkaar, gaan samen naar huis en schakelen ouders in als iemand te dronken is. Die weg naar huis wordt echter meestal per fiets of e-bike afgelegd. Jongeren vinden fietsen, met alcohol op verantwoord, ook al gaat het regelmatig om langere afstanden en slechtverlichte wegen in het buitengebied.
Grote onbekendheid met wettelijke limieten en risico’s
Hoewel het positief is dat bijna geen enkele jongere na alcoholgebruik de auto (2%) of scooter (3%) pakt, blijkt er een gevaarlijke misvatting te bestaan over “veilig” rijden onder invloed. Veel jongeren vinden het vaak geen probleem om met één tot drie alcoholische drankjes achter het stuur te stappen. In werkelijkheid overschrijdt één enkel drankje voor onervaren bestuurders vaak al de wettelijke limiet van 0,2 promille. Deze limiet geldt de eerste vijf jaar na het behalen van het rijbewijs, of zelfs zeven jaar als het rijbewijs voor het 18e levensjaar is gehaald. Het onderschatten van de risico’s van alcohol – ook op de fiets – maakt dit gedrag extreem risicovol en benadrukt hoe dringend betere kennis en bewustwording nodig is.
Rol voor gemeenten in landelijke gebieden
Om veilig thuis te komen, nemen jongeren zelf maatregelen zoals samen fietsen en zorgen voor verlichting. Tegelijkertijd liggen er duidelijke kansen voor gemeenten in landelijk gebied, waar keten over het algemeen te vinden zijn. Jongeren geven aan dat betere straatverlichting en het scheiden van fietspaden en rijbanen hun verkeersveiligheid vergroot. Gerichte preventie en voorlichting over middelengebruik en verkeersregels zijn daarbij essentieel.
Dossier Mastenbroek 
Plaats een reactie