Dossier Mastenbroek

Foto: Lize Kraan

Vandaag start de Boskalis Beach Cleanup Tour 2025, de twaalfde editie van de grootste strandschoonmaakactie van Nederland. Op verschillende locaties, waaronder Cadzand en Schiermonnikoog, zetten ruim 1.900 vrijwilligers zich in om de Noordzeestranden schoon te maken. In totaal worden dertig etappes georganiseerd langs de Nederlandse kust. De eindresultaten worden op vrijdag 15 augustus in Zandvoort gepresenteerd.

Zwerfafval op de Nederlandse stranden: een hardnekkig probleem

Hoewel er steeds meer aandacht is voor een schoner strand, blijft zwerfafval een hardnekkig milieuprobleem. Vooral de sigarettenpeuk vormt een grote bedreiging voor het milieu. Tijdens de actie zijn in de afgelopen elf jaar al meer dan 110.000 kilo afval van het strand gehaald. Toch wil Stichting De Noordzee verder kijken dan alleen opruimen; de nadruk ligt op preventie en bronaanpak.

Van opruimen naar voorkomen: de focus op bronaanpak

Gemiddeld ligt er maar liefst 282 stukken afval per 100 meter strand, vergelijkbaar met een volle vuilniszak. Het Europese doel voor 2030 is maximaal 20 stuks per 100 meter. Zwerfafval schaadt het zee-ecosysteem ernstig. Zeevogels, vissen en zeezoogdieren raken verstrikt in afval of eten het op, wat dodelijk kan zijn. Projectleider Noordzeeverontreiniging Gita Maas benadrukt: “De afvalkraan moet dicht, want stranden raken telkens weer vervuild. Met deze Tour vragen we aandacht voor zwerfafval en roepen we op tot preventie.”

Sigarettenpeuken: de grootste vervuilers op het strand

Sigarettenpeuken zijn de meest gevonden afvalsoort op populaire stranden. Vorig jaar werden er tijdens de Tour meer dan 70.000 peuken opgeraapt. Deze kleine vervuilers bevatten voor 95% plastic, giftige stoffen, en breken af tot microplastics. Eén peuk kan tot 1.000 liter zeewater vervuilen en komt terecht in het voedsel van vogels, zeezoogdieren en vissen. Daarom startte Stichting De Noordzee een petitie voor peukenvrije stranden en een landelijk plasticfilterverbod.

Rookvrije stranden: een groeiende trend in Nederland

Steeds meer kustgemeenten, zoals Noordwijk, Brouwersdam, Scheveningen, Renesse en Zandvoort, maken hun stranden rookvrij. Dit is een belangrijk signaal: sigarettenpeuken horen niet thuis in de natuur. Uit recent onderzoek blijkt dat rookvrije stranden aanzienlijk minder peuken bevatten. Het draagvlak voor rookvrije stranden is gestegen van 23% in 2009 naar 57% in 2025. De Rookvrije Generatie en Longfonds ondersteunen dit initiatief van harte, omdat het ook bijdraagt aan een gezondere leefomgeving voor kinderen en jongeren.

Plasticfilterverbod: noodzakelijke stap tegen peukenvuil

Naast rookvrije stranden pleit Stichting De Noordzee voor een verbod op plastic sigarettenfilters. De evaluatie van de Europese Single Use Plastics-richtlijn maakt dit verbod urgent. Volgens onderzoek van CE Delft is dit de meest effectieve maatregel om het aantal peuken in zwerfafval drastisch te verminderen en zo bij te dragen aan de doelstelling van 70% afvalreductie in 2026.

Vrijwilligers maken het verschil: massale inzet voor een schone kust

De kracht van de Boskalis Beach Cleanup Tour zit in de vele vrijwilligers. Ruim 1.900 mensen steken deze zomer de handen uit de mouwen om de Noordzeestranden schoon te maken. Gewapend met grijpers en afvalemmers trekken ze vijftien dagen langs de kustlijn. Gita Maas: “Zonder onze vrijwilligers geen schone stranden. Samen maken we het verschil!”

Over Stichting De Noordzee

Al 45 jaar zet Stichting De Noordzee zich in voor een schone, gezonde en duurzame Noordzee. De stichting werkt samen met overheden, bedrijven, wetenschap en burgers om het ecosysteem van de Noordzee te beschermen. Met wetenschappelijk onderzoek, beleidsbeïnvloeding en maatschappelijke betrokkenheid zet De Noordzee zich dagelijks in. De Boskalis Beach Cleanup Tour is mede mogelijk gemaakt door hoofdsponsor Boskalis en vele andere partners.